بررسی عوامل مؤثر بر فقدانی افراد و راهکارهای پیشگیری از آن

نوع مقاله : برگرفته از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد آمار دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن. تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: فقدانی افراد، از عوامل زمینه‌ای زیادی تأثیر می‌پذیرد و پیامدهای منفی زیادی برای فرد و نظم اجتماعی جامعه دارد. از این‌رو، این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر فقدانی افراد در شرق استان تهران و ارائه راهکارهای پیشگیری از آن انجام ‌شده‌ است.
روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی که با روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایش انجام‌ شده است. جامعۀ آماری آن را فرماندهان، مدیران و کارشناسان فرماندهی انتظامی ویژه شرق استان تهران‌ که در خصوص فقدانی افراد، تجربه و دانش کافی داشته‌اند، تشکیل داده که 260 نفر به شیوۀ تصادفی ساده انتخاب ‌شده‌اند و برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامۀ محقق‌ساخته‌ایی که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته، استفاده ‌شده و از طریق  نرم‌افزار SPSS، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
یافته‌ها: برابر نتایج آزمون رگرسیون ساده، عوامل جنایی با مقدار بتای 497/0، عوامل اقتصادی با مقدار بتای 372/0عوامل حادثه‌ای با مقدار بتا 347/0، عوامل فردی با مقدار بتای 338/0 و عوامل اجتماعی با مقدار بتای 300/0، به ترتیب بر فقدانی افراد تأثیر داشته‌اند که نتایج آزمون مدل نظری پژوهش با استفاده از رگرسیون چند متغیره مشخص کرد، عوامل اجتماعی، جنایی و فردی بر فقدانی افراد تأثیر بالایی دارند و عوامل اقتصادی و حادثه‌ای با توجه به تأثیر پایین از مدل خارج شدند.
نتیجه‌گیری: در آزمون رگرسیون ساده، همۀ عوامل رابطۀ مستقیم و مثبت با فقدانی افراد دارند؛ یعنی با کاهش شرایط برای ایجاد این عوامل، فقدانی افراد، کاهش و با افزایش شرایط برای ایجاد این عوامل، فقدانی افراد افزایش می‌یابد. اما در آزمون مدل پژوهش، عوامل اجتماعی، جنایی و فردی دارای تأثیر معنا‌دار بر فقدانی افراد هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Examination of the Factors Affecting Persons' Missing and Preventive Approaches

نویسندگان [English]

  • Eraj Dosti 1
  • Karim Dosti 2
  • Hosain Shabani 3
1 Member of the faculty of the Institute of Law Enforcement and Social Studies, Tehran, Iran
2 Master of statistics, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 PhD student of Sociology, Islamic Azad University, Roudehen Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Aim: Missing person has been influenced by contextual factors and it leads to negative consequences for the person and social order of the society. This paper attempts to Survey the influencing factors on missing persons and its preventative approaches in the east of Tehran province.
Methodology: The current essay is applied in terms of purpose practical, in terms of implementation method, analytical using survey method. statistical population consists of the commanders, managers and practitioners of the East of Tehran police commander headquarter that have fully experienced in the field of missing person. Therefore, 260 persons of them have been selected based on a random sample, and in terms of data colleting, questionnaire which its validity and reliability has been confirmed is used. data has been analyzed by SPSS.
Findings: According to the regression test, the following factors have been calculated and based on their Beta respectively influence on the missing person are as follow:
criminal factors (0.497), economic factors (0.372), accidental factors (.347), personal factors (.338), and social factors (.300). in addition, the results of multiple regression test analysis in accordance with the theoretical model of the study, that indicate the social, criminal and individual factors, have the most important effect on the missing person and the economic and accidental factors, due to their minor effect, were exclude from the model.
Conclusion: Based on the results of regression analysis, there is a direct and positive relation between the aforementioned factors and missing person, which means the decrease of situation relating to these factors leads to reduction of missing person rate and vice versa. Thus, in theoretical model test, social, criminal and individual factors have the significant impact on the missing person rate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Missing Persons
  • Social Factors
  • Individual Factors
  • criminal factors
  • East of Tehran
منابع فارسی
- امین صارمی، نوذر؛ عطازاده، سعید؛ شکوری، محمد و نجفی، علیرضا (پاییز 1397). بررسی ویژگی‌های شخصیتی اراذل و اوباش و رابطه آن با گرایش به خشونت. فصلنامة پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی. 13(51)، صص125-142. قابل بازیابی از:  http://icra.jrl.police.ir/article_20154.html
- انصاری نژاد، نصرالله (1376). بررسی وضعیت زیستی شناختی و خانوادگی کودکان و نوجوانان بزهکار. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ کودکان استثنایی. دانشگاه تهران.
- خرم‌آبادی، یداله و فرخی، نورعلی (زمستان 1389). بررسی ویژگی‌های روان‌شناختی و عوامل زمینه‌ای مرتبط با فرار دختران از منزل در شهر همدان. فصلنامۀ نظم و امنیت انتظامی. 4(3)، صص176-191. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=178019
- زمانی، زهرا؛ کباری، سوسن و آقابخشی، حبیب (بهار 1391). رابطۀ اعتماد اجتماعی خانواده و فرار دختران از منزل. فصلنامۀ پژوهش اجتماعی. 4(14)، صص32-49. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=160340
- سالارزاده، نادر و محمدی، بختیار (بهار 1388). بررسی عوامل اجتماعی – اقتصادی مؤثر بر بی‌خانمانی بی‌خانمان‌های شهر تهران. فصلنامۀ برنامه‌ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی. 1(1)، صص93-10. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=160340
- سالارزایی، امیرحمزه؛ جهانگیری کوشاهی، شهناز و شوریابی، حسین (زمستان 1392). بررسی عوامل محیطی مؤثر بر وقوع جرم آدم‌ربایی در شهر ایرانشهر. فصلنامۀ پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی. 8(32)، صص31-56. قابل بازیابی از: http://journals.police.ir/article_24370.html
- ستوده، هدایت الله (1380). جامعه‌شناسی انحرافات. تهران: آوای نور. چاپ هفتم.
- شیخاوندی، داور (373). جامعه‌شناسی انحرافات. گناباد: نشر مرندیز.
- عامری، امیر (1397). فقدانی‌ها. تهران: پلیس آگاهی ناجا.
- محسنی، منوچهر (1378). مقدمات جامعه‌شناسی. تهران: انتشارات بدر. چاپ هشتم.
- محمدخانی، شهرام (1386). عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از خانه. فصلنامۀ علمی رفاه اجتماعی. 6(25)، صص147-168. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=66974
- مرکز تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی (1390). بررسی میزان فقدانی در تبریز و عوامل مرتبط با آن (طرح تحقیقاتی). مرکز تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی.
- مرکز آمار معاونت طرح و برنامه و بودجه ناجا (1398). گزارش وضعیت فقدانی‌ها در کشور.
- مسعودنیا، ابراهیم و فلاح، مرضیه (بهار 1393). بررسی عوامل اجتماعی خانوادگی مؤثر بر فرار دختران از منزل در شهر یزد. فصلنامۀ علمی زن و جامعه. 5(1)، صص41-62. قابل بازیابی از: http://jzvj.miau.ac.ir/article_514.html
- نیازی، محسن؛ عشایری، طاها و عباسی، الهام (زمستان 1397). واکاوی ترس از جرم در ساختار اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامة پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی. 13(52)، صص33-52. قابل بازیابی از: http://journals.police.ir/article_20143.html
- ولف، هنریک (1380). درآمدی بر فلسفۀ طب (همایون مصلحی، مترجم). تهران: انتشارات طرح نو.
- وروایی، اکبر؛ مقیمی، مهدی و مروتی، مجتبی (بهار 1391). بررسی عوامل محیطی مؤثر بر وقوع جرم آدم‌ربایی در شهر ایرانشهر. فصلنامۀ انتظام اجتماعی. 4(1)، صص179-200. قابل بازیابی از: http://journals.police.ir/article_24370.html
منابع لاتین
- Biehal, N. & Wade, J. (2002) Going missing from residential and foster care: Linking biographies and contexts. British Journal of Social Work, vol 30, pp 25-211. Retrieved from: https://academic.oup.com/bjsw/article - abstract/30/2/211/1699584
- Biehal, N., Mitchell, F. & Wade, J. (2003). Lost from view; Missing persons in the UK. Great Britain:The Policy Press.
- Chapple, Constance, L., Johnson, Kurt, D. & Whitbeck, Les, B. (2004). Gender and arrest among homeless and runaway youth: An analysis of background, family, and situational factors. Youth Violence and Juvenile Justice, 2, 147-129. Retrieved from:  https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1541204003262227
- Cheung, C.K., Liu, S.C., Lee, T. Y (2005). Parents, teachers and peers and early adolescent runaway in Hong Kong, Adolescence. 40, 403-425. Retrieved from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16114601
- Hirschel, J.D. & Lab, S.P. (1988). Who is missing? The realities of the missing persons problem, Journal of Criminal Justice. vol 16, pp35-45.
- Hirschi, T. (1974). Causes of delinquency, California, University of California press.
- James, Marianne, Anderson, Jessica & Putt, Judy (2008). Missing Persons in Australia. Canberra: Australian Institute of Criminology.
- Kiepal, L., Carrington, P.J., Dawson, M., Persons, M. (2012). Missing Persons and Social Exclusion. Canadian Journal of Sociology/Cahiers canadiens de sociologie, 37(2). Retrieved from: https://journals.library.ualberta.ca/cjs/index.php/CJS/article/view/10114
- Stefanidis, N., Pennbridge, J., Mackenzie, R.G. & Pottharst, K. (1992). Runaway and homeless youth: The effect of attachment history on stabilization. American Journal of Orthopsychiatry; 62(3): 442-446. Retrieved from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1497109