تدوین مدل مفهومیِ شناختارهای جرم‌زا براساس تحلیل روایت زندگی مجرمان سایبری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران

2 استاد روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار روان‌شناسی دانشگاه آزاد واحد رودهن، رودهن، ایران

چکیده

زمینه و هدف: هدف این تحقیق شناسایی شناختارهای جرم­زا در مجرمان سایبری است. این شناختارها با تضعیف رابطه بین استانداردهای اخلاقی و رفتار شخصی، نگرش­های مجرمانه را به­عنوان علت­های اصلی در بروز و حفظ رفتار مجرمانه تأکید می­کنند.
روش: در مرحله اول تحقیق از مطالعـات کمـی و کیفـی بـه عنـوان منبـع داده، مؤلفه‌های شناختارهای جرم­‌زا استخراج شد و در مرحله دوم، محقق از روش تحلیل روایتی با رویکرد کثرت­‌گرا برای توسعۀ مدل مفهومی از شناختارهای جرم‌­زای مجرمان سایبری بهره جست. جامعه آماری این تحقیق متشکل از مجرمان سایبری بود که در سال‌های 97 و 98 توسط پلیس فتا فاتب دستگیر شده بودند که از جامعه مذکور نمونه‌­ای به حجم 23 نفر از طریق نمونه­‌گیری هدفمند تا رسیدن به نقطه اشباع نظری و داده­‌ها، انتخاب شد. ابزار اصلی تحقیق مصاحبه­‌های نیمه ساختاریافته و فرم تجدیدنظرشدۀ مک­‌آدامز بود.
 یافته‌ها: یافته‌­ها نشان داد که در مجرمان سایبری شناختارهای روانی جرم­زا (شامل شخصیت وسواس اجبار، اضطرابی، خلقی، جنسی و پرخاشگری)؛ شناختارهای فردی جرم­زای (شامل سبک‌های مقابله با مشکلات، سبک‌های هویتی، طرح‌واره‌ها، مکانیسم‌های دفاعی و غیره)، شناختارهای بین‌­فردی و محیطی جرم‌­زا (شامل اختلالات کارکردی خانواده، ارتباط با دوستان، جنس مخالف، تعارض زوجین و مشکلات تحصیل و مدرسه) و در نهایت شناختارهای اجتماعی جرم‌­زا مشاهده می‌گردد.
نتیجه‌گیری: شناختارهای ­جرم‌­زا در مجرمان سایبری منجر به شکل­‌‌گیری نگرش­ها­، باورها و هنجارهایی می‌گردد که ویژگی‌های روانی و فردی را در آنان به وجود می‌آ­ورد که در ایجاد انگیزه (قصد رفتار مجرمانه) و ارتکاب جرم سایبری در مجرمان تأثیر گذارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development of a conceptual model of criminal identities based on the analysis of the life story of cybercriminals

نویسندگان [English]

  • Azam Hadi Khameneh 1
  • Seyed Abdolmajid Bahreyniyan 2
  • Khadijeh Abolmaali Hoseini 3
1 -
2 -
3 -
چکیده [English]

Background and Aim: The purpose of this study is to identify criminal identities in cybercriminals. By undermining the relationship between moral standards and personal behavior, these characteristics emphasize criminal attitudes as the main causes in the occurrence and maintenance of criminal behavior. Method: In the first stage of the research, components of criminal cognitions were extracted from quantitative and qualitative studies as a data source. In the second stage, the researcher used a narrative analysis method with a pluralistic approach to develop a conceptual model of criminal cognitions. Benefit from cyber criminals. The statistical population of this study consisted of cybercriminals who were arrested by FATA Fateb police in 1997 and 1998. From this community, a sample was selected through targeted sampling to reach the point of theoretical saturation and data. The main research tools were semi-structured interviews and McAdams' revised form.
Results: The findings showed that in cybercriminals, criminal psychological cognitions (including obsessive-compulsive personality, anxiety, mood, sex and aggression); individual criminal cognitions (including coping styles, identity styles). , Schemas, defense mechanisms, etc.), interpersonal and environmental cognitions of crime (including functional disorders of family, communication with friends, opposite sex, marital conflict and school and school problems) and finally social cognitions of crime Za is observed.
Conclusion: Criminal identities in cybercriminals lead to the formation of attitudes, beliefs, norms that create psychological and individual characteristics in them that motivate (Intention to commit criminal behavior) and to commit cybercrime in criminals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Criminal Cognitive Criteria
  • Cybercriminals
  • Cybercrime
  • Conceptual Model