الگوی بازسازی صحنة جرم قتل با رویکرد جرم‌یابی

نوع مقاله : برگرفته از رسالۀ دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جرم‌یابی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: نبود الگویی علمی و جامع در بازسازی صحنۀ‌ جرم سبب شده که این اقدام عمدتاً با روشی سنتی انجام ‌گیرد که متأسفانه نتایج آن به‌ دور از خطا نیست. لذا هدف کلی از انجام این پژوهش، ارائه الگویی برای بازسازی صحنۀ جرم قتل با رویکرد جرم‌یابی است.
روش: پژوهش حاضر با روش‌ نظریۀ بنیانی انجام پذیرفت. جامعۀ مورد مطالعۀ این پژوهش، کلیۀ مطلعان کلیدی در زمینۀ موضوع موردپژوهش بود که با استفاده از روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و نظری، 21 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامۀ باز، مصاحبۀ عمیق انفرادی و یادداشت‌برداری بود. داده‌ها براساس روش‌ سه مرحله‌ای کدگذاری، تجزیه‌وتحلیل شدند. پایایی و روایی پژوهش نیز با استفاده از تکنیک‌های مثلث سازی و کنترل اعضا تأیید شدند.
یافته‌‌ها: یافته‌ها نشان دادند که در مرحلۀ کدگذاری باز، 70 مفهوم و در مرحلۀ کدگذاری محوری، 16 مقوله شناسایی و در مرحلۀ کدگذاری انتخابی، الگویی سه مرحله‌ای برای بازسازی صحنۀ جرم قتل با رویکرد جرم‌یابی ارائه شد.
نتیجه‌گیری: الگوی تدوین‌شده یک روش علمی و نظام‌مند در راستای کشف سریع‌تر و دقیق‌تر جرم است و براساس یافته‌ها پیشنهاد می‌شود که نتایج پژوهش از روش‌های مختلف از قبیل برگزاری کلاس‌های آموزشی به متولیان و مجریان بازسازی صحنة جرم ارائه شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Crime scene reconstruction pattern of homicide with a criminalistics approach

نویسندگان [English]

  • Hamid Mahidashti 1
  • Esmaeil Ahmadi Moghaddam 2
  • Mohammad Ghasri 2
  • Seyed Abolhassan Batoli 2
1 Ph.D. Student in Criminology of Amin Police University, Tehran, Iran
2 Faculty Member of Amin Police University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and aim: As there are no certain comprehensive and scientific pattern of crime scene reconstruction and this process is done in a traditional way, unfortunately its results have been led to some errors. So current paper is intended to present a pattern for reconstructing a crime scene using criminalistics approach.
Research Methodology: The present study was conducted by grounded theory method. The statistical population was all key informants in the field of study. Using purposive and theoretical sampling, 21 individuals were selected. The tools used for data collection included open-ended questionnaire, in-depth interview and note taking. Data were analyzed using a three-step coding method. Reliability and validity of the study were also confirmed using triangulation and member check techniques.
Findings: The findings showed that in the open coding stage, 70 concepts and in the axial coding stage, 16 categories were identified and in the selective coding stage, a three-step model was presented to crime scene reconstruction of homicide with a criminalistics approach.
Conclusion: The pattern developed is a scientific and systematic method for faster and more accurate detection of crime. Based on the findings, it is suggested that the research results to be presented in a training courses for the crime scene reconstruction students and trainees.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Murder
  • Crime scene
  • Reconstruction
  • Criminalistics
  • Grounded Theory
منابع فارسی
- بابایی، جمشید (1388). راهبردهای بررسی صحنة جرم (با دیدگاه مدیریت صحنة جرم)، فصلنامۀ کارگاه. 2(6)، صص47-47. قابل باز یابی از: https://b2n.ir/f16608
- بابـایی، محسـن؛ اعـزازی اردی، لـیلا؛ شـیرزاد، جـلال و زیـن‌العابـدین، مهـدی (1397). تـأثیر آزمایشگاه‌های تحقیقات جنایی و تشخیص هویـت در کشـف علمـی پرونـده‌هـای قتـل. فصـلنامة پـژوهش‌هـای اطلاعاتی و جنایی. 13(52)، صص158- 141. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/h00370
- بیابانی، غلامحسین و مظفری، افسانه (1392). صحنة جرم و شخصیت جنایی مجرم، فصلنامۀ کارگاه. 1(25)، صص53-64. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/m45694
- حمیدزاده اربابی، نجف (1396). بازسازی صحنة جرم، فصلنامۀ کارگاه. 1(40)، صص7-20. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/z62139
- روحی‌سرا، غلامحسین (1384). بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد تکنسین‌های صحنۀ قتل. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مدیریت انتظامی. دانشکدۀ فرماندهی و ستاد ناجا. دانشگاه علوم انتظامی امین.
- شیرزاد، جلال؛ آمویی، محمدرضا؛ جامه‌شورانی، افشین؛ بابائی، محسن؛ خواجه امیری، علیرضا و خارا، افشین (1396). میزان اثربخشی آزمایشگاه فیزیک جنایی (اسلحه‌شناسی) در کشف پرونده‌های جنایی. فصلنامۀ پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی. 12(4)، صص 139-156. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/b60885
- فخرز، میررحیم (1394). تقریرات درس مدیریت صحنۀ جرم. دورۀ اول دکتری مصوب جرم‌یابی. دانشگاه علوم انتظامی امین
- فرجی‌ها، محمد (1393). تقریرات درس زبان تخصصی جرم‌یابی. دانشگاه علوم انتظامی امین.
- فرجیها، محمد؛ هندیانی، عبدالله؛ فخرز، رحیم و حمیدزاده اربابی، نجف (1395). مدیریت صحنة جرم در تحقیقات جنایی. فصلنامۀ پژوهش اطلاعاتی و جنایی. 11 (2)، صص37-58. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/a70621
- فرخی، منصور (1390). نقش علوم جرم‌یابی در اثبات جنایات بین‌المللی. مجلۀ حقوق بین‌المللی. 28(44)، صص283-299. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/k51617
- قانون مجازات اسلامی. مصوب 1/2/92.
- قدسی، ابراهیم؛ رستگار صولتی، محمد سعید و گلدوزیان، حسین (1393). شبیه‌سازی مجازی صحنة جرم، فصلنامۀ کارگاه. 2(26)، صص133-145. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/t95240
- قربانی ‌توتکابندی، الهام و قربانی، اکبر (1393). بررسی صحنة جرم و کشف جرائم از دیدگاه پلیس، فصلنامۀ کارگاه. 1(26)، صص111-132. قابل بازیابی از: https://b2n.ir/s34456
- گاردنر، رأس، (١٣٨٥). بررسی کاربردی صحنة جرم (علی شادکام، مترجم). تهران: نشر کارآگاه. چاپ اول.
- گلدوزیان، ایرج (1385). حقوق جزای عمومی ایران. تهران: مؤسسۀ انتشارات دانشگاه تهران. چاپ نهم.
- لی، هنری (1383). راهنمای صحنة جرم (مرتضی خدائیان و صدیقه زند اکبری، مترجمان). تهران: معاونت آگاهی ناجا.
- نجابتی، مهدی (1394). پلیس علمی (کشف علمی جرائم). تهران: سمت. چاپ چهاردهم.
- یاوری، امیرحسین و محمدزاده، علی نور (1398). نقش پلیس اطلاعات‌محور در جرم‌یابی پروندۀ قتل‌های زنجیره‌ای. فصلنامۀ کارگاه. 1(48)، صص7-27. قابل بازیابی: https://b2n.ir/f15992
منابع لاتین
- Kirk, P. L. (1953). Crime Investigation: Physical Evidence and thePolice Laboratory. New York-London: Interscience Publishers Inc. Retrieved from: https://b2n.ir/x21436
- Luke May, S. (1933). Scientific Murder Investigation. Institute of Scientific Criminology. Retrieved from: https://b2n.ir/e44490
- Miller, M. T. (2009). Crime Scene Investigation. Elsevier. Retrieved from: https://b2n.ir/d15243
- Ross, M. G. (2012). Practical Crime Scene Processing and Investigation, Second Edition. CRC Press.
- Wang, J., Li, Z., Hu, W., Shao, Y., Wang, L., Wu, R., Chen, Y. (2019). Virtual reality and integrated crime scene scanning for immersive and heterogeneous crime scene reconstruction. Forensic Science International, 109943. Retrieved from:
 doi:10.1016/j.forsciint.2019.109943.